Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên.

13/09/2011

1. Vị trí địa lý

       Huyện Tam Đảo nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Vĩnh Phúc. Huyện lỵ tạm thời của huyện Tam Đảo đóng trên địa bàn xã Hợp Châu, cách thị xã Vĩnh Yên 10km về phía Đông Bắc.

       - Phía Bắc giáp tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Tuyên Quang.

       - Phía Đông giáp huyện Bình Xuyên và tỉnh Thái Nguyên

       - Phía Nam giáp huyện Tam Dương và huyện Bình Xuyên.

       - Phía Tây giáp huyện Tam Dương và huyện Lập Thạch.

       Trục Quốc lộ 2B chạy dọc huyện với chiều dài 20km, nối liền thị xã Vĩnh Yên với khu nghỉ mát Tam Đảo, ngoài ra trên địa bàn huyện còn có các trục tỉnh lộ 310, tỉnh lộ 314 tạo ra mạng lưới giao thông tương đối liên hoàn. Tuy nhiên chất lượng mặt đường chưa tốt, ảnh hưởng đáng kể đến tiến tình phát triển kinh tế-xã hội của huyện trong những năm qua.

       Huyện Tam Đảo được thành lập trên cơ sở điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, thị trấn thuộc huyện Bình Xuyên, Tam Dương, Lập Thạch và thị xã Vĩnh Yên. Hiện tại, huyện có 9 đơn vị hành chính cấp xã là: Xã Minh Quang, Xã Hợp Châu, xã Hồ Sơn, Xã Tam Quan xã Đại Đình, Thị trấn Tam Đảo; Xã Đạo Trù, xã Bồ Lý, xã Yên Dương, Ngoài ra còn một số tổ chức đóng trên địa bàn như: Lâm trường Tam Đảo, Vườn Quốc gia Tam Đảo, một số đơn vị quốc phòng và một số doanh nghiệp nhỏ.

2. Địa hình

Địa hình huyện Tam Đảo tương đối đa dạng, phức tạp, có vùng miền núi và núi cao, có vùng đồi gò, có vùng đất bãi ven sông. Mỗi vùng đều có những điều kiện tự nhiên đặc thù với những thuận lợi, khó khăn khác nhau trong phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp

Vùng miền núi và núi cao với diện tích khoảng 11.000 ha, chủ yếu do Vườn Quốc gia Tam Đảo và Lâm trường Tam Đảo quản lý. Diện tích còn lại bao gồm các vùng núi thấp, vùng bãi do các xã quản lý và sử dụng.

Với đặc điểm địa hình như trên tạo điều kiện cho Tam Đảo phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp hàng hoá phong phú, đa dạng. 

3. Khí hậu-thời tiết

       Do địa hình tương đối phức tạp nên khí hậu thời tiết ở Tam Đảo được chia thành 2 tiểu vùng: Tiểu vùng khí hậu Tam Đảo núi quanh năm mát mẻ, rất thuận tiện cho việc phát triển kinh tế du lịch và hình thành khu nghỉ mát; Tiểu vùng khí hậu vùng thấp mang các đặc điểm khí hậu gió mùa nội chí tuyến vùng Đông Bắc Bắc bộ.

       - Nhiệt độ trung bình 22-230C, vùng núi cao nhiệt độ thấp hơn 3-40C so với vùng thấp (18-18,40C).

       - Độ ẩm tương đối trung bình 85-86 %. Vùng núi cao quanh năm có sương mù tạo nên cảnh quan rất đẹp.

       - Lượng mưa trung bình 2570 mm/năm. Mưa thường tập trung vào các tháng từ tháng 6 đến tháng 9.

       - Hướng gió chủ đạo: Mùa hè là hướng Đông Nam, mùa Đông là hướng Đông Bắc.

       Nhìn chung, khí hậu ở Tam Đảo tương đối thuận lợi cho phát triển nông nghiệp, đặc biệt vùng Tam Đảo núi có chế độ khí hậu lý tưởng cho việc phát triển các khu nghỉ mát và phát triển du lịch sinh thái.

4. Thuỷ văn, nguồn nước

       Tam Đảo có sông Phó Đáy và nhiều suối nhỏ ở ven các chân núi. Những năm gần đây, rừng được bảo vệ tốt hơn nên nguồn sinh thuỷ được cải thiện, nguồn nước tương đối dồi dào. Đây là điều kiện thuận lợi về tưới nước, phục vụ phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hoá.

       * Nước mặt: Nguồn nước mặt chủ yếu là các sông suối, ao, hồ. Hiện nay, trên địa bàn huyện đã được xây dựng một số hồ nước tương đối lớn phục vụ cho phát triển sản xuất như: Hồ Xạ Hương với dung tích chứa 23 triệu m3, Hồ Làng Hà 2,3 triệu m3, hồ Vĩnh Thành dung tích 2 triệu m3, Theo đánh giá của Công ty khai thác các công trình thuỷ lợi cho thấy chất lượng nguồn nước mặt ở tất cả các hồ chứa đều khá tốt, có thể khai thác, xử lý để cung cấp nước cho sinh hoạt.

       * Nước ngầm: Hiện nay chưa có nghiên cứu nào về khai thác nước ngầm nhưng qua khảo sát cho thấy, chất lượng nước ngầm ở các giếng khoan của nhân dân khá tốt. Do vậy có thể cho phép nhận định nguồn nước ngầm ở Tam Đảo tương đối dồi dào, đảm bảo chất lượng để khai thác nước sinh hoạt.

5. Tài nguyên đất

Tổng diện tích tự nhiên toàn huyện khi thành lập là 23.589,90 ha, được phân bổ cho các mục đích sử dụng như sau:

Biểu 1. Hiện trạng cơ cấu sử dụng đất huyện Tam Đảo 

Loại đất

Diện tích (ha)

Cơ cấu (%)

Tổng diện tích tự nhiên

23589,90

100,00

 1. Đất nông nghiệp

4331,40

18,36

 2. Đất lâm nghiệp có rừng

12581,56

53,33

 3. Đất chuyên dùng

1542,43

6,54

 4. Đất ở

405,61

1,72

 5. Đất ch­­ưa sử dụng

4728,90

20,05

Nguồn: Phòng Nông nghiệp và PTNT Tam Đảo

       Bình quân diện tích đất tự nhiên trên đầu người là 0,36 ha nhưng do đã giao cho Vườn Quốc gia Tam Đảo, Lâm trường Tam Đảo và các tổ chức khác trên địa bàn nên thực tế diện tích sản xuất bình quân đầu người ở Tam Đảo khá thấp. Đây là một sức ép rất lớn trong phát triển kinh tế-xã hội vì phần lớn dân số và lao động trong huyện đang thu hút vào lĩnh vực nông nghiệp. Mặt khác, độ màu mỡ của đất đai thấp, khả năng đầu tư thâm canh trong sản xuất nông nghiệp bị hạn chế nên năng suất cây trồng chưa cao.

6. Tài nguyên khoáng sản

       Huyện Tam Đảo là không có nhiều tài nguyên khoáng sản. Tại xã Minh Quang có nguồn tài nguyên quặng sắt và 2 mỏ đá nhưng trữ lượng không lớn, chỉ có thể phát triển công nghiệp khai thác qui mô vừa và nhỏ.

7. Cảnh quan thiên nhiên và tài nguyên nhân văn

7.1. Cảnh quan thiên nhiên:

Tam Đảo có nhiều cảnh quan thiên nhiên đẹp, có thế mạnh trong phát triển phát triển du lịch và xây dựng các khu nghỉ mát cuối tuần như:

- Vùng Tam Đảo núi quanh năm có mây mù bao phủ tạo ra cảnh quan thiên nhiên nên thơ, tuyệt diệu.

- Một số thác nước và mặt nước các công trình thuỷ lợi đẹp như thác Thác Bạc, Thậm Thình, hồ Xạ Hương, Hồ Vĩnh Thành.

- Cột phát sóng truyền hình Tam Đảo ở độ cao trên 1200m là một công trình kiến trúc ở độ cao độc nhất vô nhị tại Việt Nam có thể phát triển thành khu tham quan du lịch.

- Ngoài ra, trong vùng còn có, các khu rừng tự nhiên, có vườn quốc gia Tam Đảo rất thuận lợi cho phát triển du lịch sinh thái.

7.2. Tài nguyên nhân văn

       Khu di tích Tây Thiên đã được xếp hạng, hàng năm thu hút hàng chục vạn người đến tham quan. Nếu được đầu tư xây dựng cơ sở vật chất để hình thành Tour du lịch khép kín: Tây Thiên-Tam Đảo 2-Tam Đảo 1 sẽ là nguồn thu chính, là động lực mạnh mẽ nhất để thúc đẩy phát triển kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện theo hướng nâng cao tỷ trọng du lịch, dịch vụ, thương mại và công nghiệp, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế chung toàn huyện.

Các tin đã đưa ngày: